Polska - Niemcy

  • W dniach od 14 do 17 października 2010 r. składająca się z polskich i niemieckich ekspertów Grupa Kopernika spotkała się na swym dwudziestym drugim posiedzeniu w rosyjskim Obwodzie Kaliningradzkim (Królewiec) na zaproszenie Deutsches Polen-Institut w Darmstadt, Studium Europy Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego oraz Europainstitut Klaus Mehnert Kaliningradzkiego Państwowego Uniwersytetu Technicznego. Celem spotkania było wypracowanie własnego zdania na temat sytuacji w regionie podczas spotkań z partnerami rosyjskimi, polskimi i niemieckimi. Niniejszy Raport podsumowuje wspólne refleksje członków Grupy Kopernika.

  • Atmosfera była lodowata. Takimi słowami rozpoczął arcybiskup Alfons Nossol swoją opowieść o atmosferze poprzedzającej początkach historycznej mszy pojednania z udziałem premiera Mazowieckiego i i kanclerza Kohla 25 lat temu w Krzyżowej. Opowieść tak wprowadzająca w kulisy i szczegóły  tego arcyważnego wydarzenia była częścią debaty "25-lecie Mszy Pojednania w Krzyżowej. Gest czy przełom?". Koncelebrującego mszą biskupa Nossola  starano się zakulisowo przekonać, aby podczas mszy zrezygnowano z przekazywania sobie "znaku pokoju", bowiem może to nabrać "niewłaściwego znaczenia politycznego". Atmosfera była tym bardziej napięta, że część przedstawicieli mniejszości niemieckiej przybyli na mszę z banerem "Helmut jesteś także naszym kanclerzem", co dopuszczało dość negatywną interpretację.

  • W ostatnich kilku latach pogłębiła się integracja zróżnicowanej wspólnoty muzułmańskiej w Niemczech. Obywatele Niemiec wyznania muzułmańskiego weszli na szeroką skalę do głównego nurtu życia politycznego. Istnieją wszelkie przesłanki, że ta intergracja będzie kontynuowana w najbliższych latach.

    Sukcesy procesu integracji muzułmanów niemieckich niemal nie dostrzega się w Polsce. Dominuje przekonanie o fiasku tego procesu. W Polsce brakuje także refleksji na temat konsekwencji wzrostu obecności muzułmanów w niemieckim życiu politycznym na relacje polsko-niemieckie oraz możliwych pozytywnych skutków tego zjawiska dla spójności interesów Polski i Niemiec.

    Niestety wysoki poziom niechęci do muzułmanów w polskim społeczeństwie oraz w rządzących elitach może stać się źródłem problemów w relacjach polsko-niemieckich. Może także w poważany sposób utrudniać zrozumienie współczesnych Niemiec.


  • Während des Zweiten Weltkrieges traf sich in Kreisau, dem Besitz der Familie von Moltke in Niederschlesien, eine Widerstandsgruppe, die sich gegen den Nationalsozialismus engagierte und später „Kreisauer Kreis” genannt wurde. Die Mitglieder riskierten ihr Leben, indem sie Pläne für eine demokratische und auf christlichen Moralvorstellungen basierende Neuordnung Deutschlands und Europas ausarbeiteten.

  • Zapraszamy do lektury piątego artykułu z cyklu powstałego w ramach projektu "25 lat Traktatu o Dobrym Sąsiedztwie i Przyjaznej Współpracy jako krok milowy w budowaniu ładu europejskiego po 1989 r. - przyczynek do ogólnopolskiej debaty publicznej" organizowanego przez Fundację "Krzyżowa" dla Porozumienia Europejskiego i współfinansowanego przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych Rzeczpospolitej Polskiej.
  • Fünfzig Jahre nach dem Briefwechsel der polnischen und deutschen Bischöfe am Rande des Zweiten Vatikanischen Konzils, 25 Jahre nach der endgültigen Anerkennung der Oder-Neiße-Grenze durch das wiedervereinigte Deutschland und der Unterzeichnung des bilateralen Vertrages über gute Nachbarschaft und freundschaftliche Zusammenarbeit sowie über zehn Jahre nach Polens Beitritt zur Europäischen Union stehen die Fortschritte sowohl der europäischen Integration als auch der deutsch-polnischen Partnerschaft in Frage.

  • Zapraszamy do lektury kolejnego z cyklu artykułów w ramach projektu "25 lat Traktatu o Dobrym Sąsiedztwie i Przyjaznej Współpracy jako krok milowy w budowaniu ładu europejskiego po 1989 r. - przyczynek do ogólnopolskiej debaty publicznej" organizowanego przez Fundację "Krzyżowa" dla Porozumienia Europejskiego i współfinansowanego przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych Rzeczpospolitej Polskiej.

  • Ze znaczenia polsko-niemieckiego traktatu z roku 1991 zdać sobie można sprawę lepiej wtedy, gdy przypomni w jakiej sytuacji politycznej była Polska w wieku XX i wcześniej. Określa ją najlepiej fakt rozbiorów i podwójna napaść na Polskę w roku 1939 ze strony Niemiec i Rosji. Położenie pomiędzy dwoma agresywnymi potęgami stwarzało kolosalne zagrożenie.

  • "W czasie konferencji naukowej na Uniwersytecie Warminsko-Mazurskim pt. „Stosunki Polsko-Niemieckie w ćwierćwiecze później” podczas swojego wystąpienia na temat sytuacji mniejszości niemieckiej 25 lat po podpisaniu Traktatu o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy pomiędzy Polską i Niemcami oceniłem krytycznie stan realizacji uzgodnień polsko-niemieckiego Okrągłego Stołu i w tym kontekście również krytycznie oceniłem zdanie, które znalazło się na wystawie ”Polacy i Niemcy. Historie dialogu” zorganizowanej w Bundestagu" – pisze Bernard Gaida, Przewodniczący Zarządu Związku Niemieckich Stowarzyszeń Społeczno-Kulturalnych w Polsce, w liście skierowanym na ręce dyrektora Akademii Europejskiej Krzyżowa.


  • Już wkrótce rozpocznie cykl sześciu debat w ramach projektu "25 lat Traktatu o Dobrym Sąsiedztwie i Przyjaznej Współpracy jako krok milowy w budowaniu ładu europejskiego po 1989 r. - przyczynek do ogólnopolskiej debaty publicznej" organizowany przez Fundację "Krzyżowa" i współfinansowany przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych Rzeczpospolitej Polskiej. Chcąc zachęcić do uczestnictwa w nich oraz wprowadzając w tematykę spotkań, publikować będziemy serię artykułów związaną z 25. rocznicą podpisania Traktatu. Cykl rozpoczynamy refleksją na temat Krzyżowej jako symbolu pojednania polsko-niemieckiego autorstwa Waldemara Czachura.

  • Od końca lat pięćdziesiątych, a więc od momentu, w którym wypada uznać, że Tadeusz Mazowiecki ukształtował zasadniczy zrąb swojej postawy politycznej, staje się on rzecznikiem polsko-niemieckiego pojednania i to nie tylko poprawy stosunków polsko-niemieckich, ale dokonania w nich zasadniczego przełomu. Ma to jak się wydaje dwie przesłanki.

  • Zapraszamy do lektury ósmego artykułu z cyklu powstałego w ramach projektu "25 lat Traktatu o Dobrym Sąsiedztwie i Przyjaznej Współpracy jako krok milowy w budowaniu ładu europejskiego po 1989 r. - przyczynek do ogólnopolskiej debaty publicznej" organizowanego przez Fundację "Krzyżowa" dla Porozumienia Europejskiego i współfinansowanego przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych Rzeczpospolitej Polskiej.

  • W 2015 r. wielka fala migracyjna miała istotny wpływ na sytuację wewnętrzną w Polsce i Niemczech, choć Polska przyjęła jedną z najmniejszych grup uchodźców z Bliskiego Wschodu, natomiast Niemcy największą w UE. Reakcja elit politycznych i społeczeństw obu krajów różniły się zdecydowanie.

    Ze względu na tą zasadniczą różnicę kwestia uchodźców stanowi bardzo poważne wyzwanie dla relacji polsko-niemieckich. Te różnice dotyczą fundamentalnych kwestii światopoglądowych i prawno-ustrojowych. Znalezienie kompromisu między Polską i Niemcami w tej kwestii będzie bardzo trudne.

  • Rok 2015 to rok wyborczy nie tylko w Polsce, ale i w innych państwach Unii Europejskiej. Od początku roku odbyły się m.in. wybory prezydenckie w Chorwacji i parlamentarne w Grecji (styczeń), lokalne we Francji (marzec), parlamentarne w Finlandii (kwiecień) i Wielkiej Brytanii (maj). Na jesieni do urn pójdą Duńczycy, Portugalczycy i Hiszpanie. W rezultacie, Unia Europejska w swoich przyszłych działaniach będzie być może musiała uwzględnić zmieniony układ sił politycznych w tych państwach, gdyż od tego, jak ukształtuje się podział władzy na poziomie narodowym, będzie zależał też kształt wspólnoty i jej strategii w najbliższych latach.

  • „O wolność walczy się również z bronią w ręku" – to stwierdzenie prezydenta Joachima Gaucka, mimo że w Polsce wyda się ono więcej niż oczywiste, wywołało w Niemczech burzę. Między innymi stało się powodem pełnej emocji debaty w Bundestagu. Nie po raz pierwszy ten wschodnioniemiecki pastor, związany niegdyś z opozycją i czerpiący przykłady z polskiego ruchu „solidarności" kwestionuje niemieckie stereotypy. Szalenie istotne przy tym jest to, że słowa Joachima Gaucka padły w bezpośrednim kontekście ukraińskim i konfliktu Ukrainy i Zachodu z Rosją.

  • Zapraszamy do lektury szóstego artykułu z cyklu powstałego w ramach projektu "25 lat Traktatu o Dobrym Sąsiedztwie i Przyjaznej Współpracy jako krok milowy w budowaniu ładu europejskiego po 1989 r. - przyczynek do ogólnopolskiej debaty publicznej" organizowanego przez Fundację "Krzyżowa" dla Porozumienia Europejskiego i współfinansowanego przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych Rzeczpospolitej Polskiej.

  • Zapraszamy do lektury siódmego artykułu z cyklu powstałego w ramach projektu "25 lat Traktatu o Dobrym Sąsiedztwie i Przyjaznej Współpracy jako krok milowy w budowaniu ładu europejskiego po 1989 r. - przyczynek do ogólnopolskiej debaty publicznej" organizowanego przez Fundację "Krzyżowa" dla Porozumienia Europejskiego i współfinansowanego przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych Rzeczpospolitej Polskiej.

  • Zapraszamy do lektury kolejnego z cyklu artykułów w ramach projektu "25 lat Traktatu o Dobrym Sąsiedztwie i Przyjaznej Współpracy jako krok milowy w budowaniu ładu europejskiego po 1989 r. - przyczynek do ogólnopolskiej debaty publicznej" organizowanego przez Fundację "Krzyżowa" dla Porozumienia Europejskiego i współfinansowanego przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych Rzeczpospolitej Polskiej.

  • Zapraszamy do lektury kolejnego z cyklu artykułów w ramach projektu "25 lat Traktatu o Dobrym Sąsiedztwie i Przyjaznej Współpracy jako krok milowy w budowaniu ładu europejskiego po 1989 r. - przyczynek do ogólnopolskiej debaty publicznej" organizowanego przez Fundację "Krzyżowa" dla Porozumienia Europejskiego i współfinansowanego przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych Rzeczpospolitej Polskiej.

  • Wizyta premier Ewy Kopacz i kanclerz Angeli Merkel w Krzyżowej stanowi świadectwo jako ważnym symbolicznym wydarzeniem, była msza ekumeniczna sprzed 25 laty. Wtedy premier Mazowiecki i kanclerz Kohl otworzyli tu nowy historyczny rozdział w oficjalnych stosunkach polsko-niemieckich. Po równo ćwierćwieczu wypada stwierdzić, że ten nowy rozdział został nie tylko otwarty ale i zapisany przez elity i społeczeństwa obu krajów. Stosunki polsko-niemieckie, nie wolne przecież od wielu problemów i odmienności poglądów, należą do jednych z najlepszych stosunków dwustronnych w Unii Europejskiej.
    Premier Ewa Kopacz w swoim wystąpieniu w Krzyżowej główny akcent położyła na historii wzajemnych stosunków po 1989 roku i na zasadniczych i trwałych zmianach. Dokonała ona bilansu osiągnięć wspólnych stosunków ostatniego okresu.

© 2016 Fundacja "Krzyżowa" dla Porozumienia Europejskiego.