Polska - Niemcy

  • W dniach od 14 do 17 października 2010 r. składająca się z polskich i niemieckich ekspertów Grupa Kopernika spotkała się na swym dwudziestym drugim posiedzeniu w rosyjskim Obwodzie Kaliningradzkim (Królewiec) na zaproszenie Deutsches Polen-Institut w Darmstadt, Studium Europy Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego oraz Europainstitut Klaus Mehnert Kaliningradzkiego Państwowego Uniwersytetu Technicznego. Celem spotkania było wypracowanie własnego zdania na temat sytuacji w regionie podczas spotkań z partnerami rosyjskimi, polskimi i niemieckimi. Niniejszy Raport podsumowuje wspólne refleksje członków Grupy Kopernika.

  • Atmosfera była lodowata. Takimi słowami rozpoczął arcybiskup Alfons Nossol swoją opowieść o atmosferze poprzedzającej początkach historycznej mszy pojednania z udziałem premiera Mazowieckiego i i kanclerza Kohla 25 lat temu w Krzyżowej. Opowieść tak wprowadzająca w kulisy i szczegóły  tego arcyważnego wydarzenia była częścią debaty "25-lecie Mszy Pojednania w Krzyżowej. Gest czy przełom?". Koncelebrującego mszą biskupa Nossola  starano się zakulisowo przekonać, aby podczas mszy zrezygnowano z przekazywania sobie "znaku pokoju", bowiem może to nabrać "niewłaściwego znaczenia politycznego". Atmosfera była tym bardziej napięta, że część przedstawicieli mniejszości niemieckiej przybyli na mszę z banerem "Helmut jesteś także naszym kanclerzem", co dopuszczało dość negatywną interpretację.

  • W ostatnich kilku latach pogłębiła się integracja zróżnicowanej wspólnoty muzułmańskiej w Niemczech. Obywatele Niemiec wyznania muzułmańskiego weszli na szeroką skalę do głównego nurtu życia politycznego. Istnieją wszelkie przesłanki, że ta intergracja będzie kontynuowana w najbliższych latach.

    Sukcesy procesu integracji muzułmanów niemieckich niemal nie dostrzega się w Polsce. Dominuje przekonanie o fiasku tego procesu. W Polsce brakuje także refleksji na temat konsekwencji wzrostu obecności muzułmanów w niemieckim życiu politycznym na relacje polsko-niemieckie oraz możliwych pozytywnych skutków tego zjawiska dla spójności interesów Polski i Niemiec.

    Niestety wysoki poziom niechęci do muzułmanów w polskim społeczeństwie oraz w rządzących elitach może stać się źródłem problemów w relacjach polsko-niemieckich. Może także w poważany sposób utrudniać zrozumienie współczesnych Niemiec.

  • Fünfzig Jahre nach dem Briefwechsel der polnischen und deutschen Bischöfe am Rande des Zweiten Vatikanischen Konzils, 25 Jahre nach der endgültigen Anerkennung der Oder-Neiße-Grenze durch das wiedervereinigte Deutschland und der Unterzeichnung des bilateralen Vertrages über gute Nachbarschaft und freundschaftliche Zusammenarbeit sowie über zehn Jahre nach Polens Beitritt zur Europäischen Union stehen die Fortschritte sowohl der europäischen Integration als auch der deutsch-polnischen Partnerschaft in Frage.

  • Ze znaczenia polsko-niemieckiego traktatu z roku 1991 zdać sobie można sprawę lepiej wtedy, gdy przypomni w jakiej sytuacji politycznej była Polska w wieku XX i wcześniej. Określa ją najlepiej fakt rozbiorów i podwójna napaść na Polskę w roku 1939 ze strony Niemiec i Rosji. Położenie pomiędzy dwoma agresywnymi potęgami stwarzało kolosalne zagrożenie.

  • Od końca lat pięćdziesiątych, a więc od momentu, w którym wypada uznać, że Tadeusz Mazowiecki ukształtował zasadniczy zrąb swojej postawy politycznej, staje się on rzecznikiem polsko-niemieckiego pojednania i to nie tylko poprawy stosunków polsko-niemieckich, ale dokonania w nich zasadniczego przełomu. Ma to jak się wydaje dwie przesłanki.

  • W 2015 r. wielka fala migracyjna miała istotny wpływ na sytuację wewnętrzną w Polsce i Niemczech, choć Polska przyjęła jedną z najmniejszych grup uchodźców z Bliskiego Wschodu, natomiast Niemcy największą w UE. Reakcja elit politycznych i społeczeństw obu krajów różniły się zdecydowanie.

    Ze względu na tą zasadniczą różnicę kwestia uchodźców stanowi bardzo poważne wyzwanie dla relacji polsko-niemieckich. Te różnice dotyczą fundamentalnych kwestii światopoglądowych i prawno-ustrojowych. Znalezienie kompromisu między Polską i Niemcami w tej kwestii będzie bardzo trudne.

  • „O wolność walczy się również z bronią w ręku" – to stwierdzenie prezydenta Joachima Gaucka, mimo że w Polsce wyda się ono więcej niż oczywiste, wywołało w Niemczech burzę. Między innymi stało się powodem pełnej emocji debaty w Bundestagu. Nie po raz pierwszy ten wschodnioniemiecki pastor, związany niegdyś z opozycją i czerpiący przykłady z polskiego ruchu „solidarności" kwestionuje niemieckie stereotypy. Szalenie istotne przy tym jest to, że słowa Joachima Gaucka padły w bezpośrednim kontekście ukraińskim i konfliktu Ukrainy i Zachodu z Rosją.

  • Wizyta premier Ewy Kopacz i kanclerz Angeli Merkel w Krzyżowej stanowi świadectwo jako ważnym symbolicznym wydarzeniem, była msza ekumeniczna sprzed 25 laty. Wtedy premier Mazowiecki i kanclerz Kohl otworzyli tu nowy historyczny rozdział w oficjalnych stosunkach polsko-niemieckich. Po równo ćwierćwieczu wypada stwierdzić, że ten nowy rozdział został nie tylko otwarty ale i zapisany przez elity i społeczeństwa obu krajów. Stosunki polsko-niemieckie, nie wolne przecież od wielu problemów i odmienności poglądów, należą do jednych z najlepszych stosunków dwustronnych w Unii Europejskiej.
    Premier Ewa Kopacz w swoim wystąpieniu w Krzyżowej główny akcent położyła na historii wzajemnych stosunków po 1989 roku i na zasadniczych i trwałych zmianach. Dokonała ona bilansu osiągnięć wspólnych stosunków ostatniego okresu.

  • Przemówienie Kanclerz Federalnej Merkel w związku z uroczystościami z okazji 25 rocznicy Mszy Pojednania w dniu 20 listopada 2014 roku

    Szanowna Pani Premier, droga Ewo, Szanowny Panie Ministrze, Drogi Panie Władysławie,
    Wasze Ekscelencje, Szanowni Państwo,

    w minionych tygodniach wspominaliśmy w Niemczech poruszające wydarzenia sprzed 25 lat; wspominaliśmy to, że jesienią 1989 roku w dawnej NRD parcie ku wolności przybierało coraz bardziej na sile, i że ostatecznie spowodowało ono upadek muru berlińskiego w dniu 9 listopada 1989 roku. Był to przełom dla ludzkości. Jednakże ten przełom mógł dokonać się tylko dlatego, gdyż inni utorowali ku niemu drogę.

  • W dniach 16 i 17 kwietnia 2010 roku w Berlinie na zaproszenie Deutsches Polen-Institut w Darmstadcie oraz Studium Europy Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego na swym dwudziestym pierwszym posiedzeniu spotkała się, składająca się z ekspertów polskich i niemieckich, Grupa Kopernika. Tematem obrad były „Osoby polskojęzyczne w Niemczech. Przyczynek do pragmatyki wspierania“. Gośćmi Grupy Kopernika byli ambasador RP w Berlinie, dr Marek Prawda, oraz dr Christoph Bergner, deputowany do Bundestagu, pełnomocnik rządu federalnego ds. przesiedleńców i mniejszości narodowych. Obaj wygłosili referaty wprowadzające, wyrazili także chęć wzięcia udziału w dyskusji. Niniejszy Raport podsumowuje refleksje członków Grupy Kopernika.

  • W dniach 13–14 maja 2011 r. w Warszawie, z inicjatywy Deutsches Polen-Institut w Darmstadcie oraz Studium Europy Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego, spotkała się na swym dwudziestym trzecim posiedzeniu Grupa Kopernika, złożona z ekspertów polskich i niemieckich. Obrady poświęcone były tematowi : „Dwadzieścia lat później – podsumowanie i nowe wyzwania dla stosunków polsko-niemieckich”. Referat wprowadzający wygłosił gość Grupy Kopernika – Rüdiger Freiherr von Fritsch, ambasador Republiki Federalnej Niemiec w Polsce, który następnie wziął udział w dyskusji. Niniejszy Raport podsumowuje wspólne refleksje członków Grupy Kopernika.

  • Z inicjatywy Deutsches Polen-Institut w Darmstadcie oraz Studium Europy Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego spotkała się w Berlinie na swym dwudziestym czwartym posiedzeniu Grupa Kopernika, złożona z ekspertów polskich i niemieckich. Tematem obrad była „Przyszłość polsko-niemieckiej wspólnoty kształtującej Europę”. Niniejszy Raport podsumowuje wspólne refleksje członków Grupy Kopernika.

  • W przeddzień 25. rocznicy polsko-niemieckiego traktatu o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy polsko-niemieckie konwersatorium Grupa Kopernika spotkało się w Berlinie na swym trzydziestym trzecim posiedzeniu. Niniejszy raport streszcza wspólne wnioski członków Grupy Kopernika na temat perspektyw relacji polsko-niemieckich pod rządami Prawa i Sprawiedliwości.


© 2016 Fundacja "Krzyżowa" dla Porozumienia Europejskiego.